Wyjawienie majątku przez dłużnika

Wierzyciel może żądać zobowiązania dłużnika do wyjawienia majątku poprzez złożenie wykazu majątku z wymienieniem rzeczy i miejsca, gdzie się znajdują, przypadających mu wierzytelności i innych praw majątkowych oraz złożenia przyrzeczenia w określonych w przepisach sytuacjach. Gdy sąd przyjmie wniosek zostaje wszczęte postępowanie zwane postępowaniem o wyjawienie majątku.

W trakcie prowadzenia egzekucji możliwe jest wezwanie dłużnika do wyjawienia majątku, jeżeli zajęty w egzekucji majątek dłużnika nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych należności. Ponadto dłużnik może być zobowiązany do wyjawienia majątku, jeśli wierzyciel wykaże, iż na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyskał zaspokojenia swej należności w pełni.

Przed wszczęciem egzekucji wierzyciel może żądać wyjawienia majątku w sytuacji, gdy uprawdopodobni on, iż nie uzyska zaspokojenia swojej należności w pełnym wymiarze ze znanego mu majątku albo też z bieżących świadczeń periodycznych przypadających dłużnikowi (za okres sześciu miesięcy). Dodatkowo także przed wszczęciem egzekucji wierzyciel może żądać wyjawienia majątku dłużnika, jeśli po uzyskaniu tytułu wykonawczego wezwał dłużnika listem poleconym za potwierdzeniem odbioru do zapłaty należności stwierdzonej tytułem wykonawczym i dłużnik nie spełnił świadczenia w terminie 14 dni od doręczenia wezwania do zapłaty.

Załącznikami do wniosku o wyjawienie majątku powinny być: odpis protokołu zajęcia lub inne dokumenty uzasadniające wyjawienie. Gdy wniosek zostaje złożony przed wszczęciem egzekucji wśród załączników powinien znaleźć się także tytuł wykonawczy.

Sądem właściwym do rozpoznania wniosku jest sąd miejsca zamieszkania bądź siedziby dłużnika.

Rozpoznanie wniosku następuje po wezwaniu i wysłuchaniu stron (jeśli się stawią). Wykaz majątku wraz z przyrzeczeniem sąd odbiera od dłużnika niezwłocznie. W sytuacjach uzasadnionych dłużnikowi może zostać wyznaczony termin, lecz nie dłuższy niż tydzień.

Na postanowienie sądu w przedmiocie zobowiązania dłużnika do wyjawienia majątku przysługuje zażalenie. Wniesienie zażalenia nie tamuje wykonania postanowienia, chyba że sąd wstrzyma wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia – o czym może zadecydować na posiedzeniu niejawnym.

Sąd dysponuje możliwością skazania na grzywnę, nakazania przymusowego doprowadzenia, zastosowania aresztu nieprzekraczającego miesiąca, jeśli dłużnik bez usprawiedliwionej przyczyny:

-nie stawi się do sądu w celu złożenia wykazu lub przyrzeczenia;
-stawi się, lecz nie złoży wykazu;
-odmówi odpowiedzi na zadane pytanie;
-odmówi złożenia przyrzeczenia.

O środkach, jakimi dysponuje sąd wobec powyższych zachowań dłużnik powinien zostać poinformowany w wezwaniu na posiedzenie. Gdy dłużnik wykona czynności bądź postępowanie zostanie umorzone – grzywny niezapłacone do tego czasu ulegają umorzeniu. Zażalenie przysługuje na postanowienie orzekające o grzywnie lub areszcie.

Jeżeli zastosowano areszt i dłużnik domaga się stawienia przed sąd w celu złożenia wykazu oraz przyrzeczenia, w takiej sytuacji sąd niezwłocznie – nie wzywając wierzyciela - przyjmuje wykaz i odbiera przyrzeczenia, a następnie zwalnia dłużnika. Gdy czynności zostały przeprowadzone pod nieobecność wierzyciela może on żądać ponownego wezwania dłużnika, aby zadać mu pytania mające na celu wykrycie przedmiotów, do których można by skierować egzekucję. Niestawiennictwo lub odmowa odpowiedzi bądź odmowa dodatkowego złożenia przyrzeczenia pozwalają sądowi zastosować wyżej wymienione środki – o czym także należy powiadomić dłużnika w wezwaniu na posiedzenie.

Wyjawienie majątku zostało uregulowane w dziale Kodeksu postępowania cywilnego obejmującym od art. 913 do art. 9202 (Dz.U. z 1964 r., nr 43, poz. 296, z późn. zm.).

Oprócz postępowania o wyjawienie majątku wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika (za wynagrodzeniem).

03/14/2013 | Autor: Dorota Paśnik | źródło: portal www.firmowewindykacje.pl