Uzyskiwanie informacji o majątku dłużnika przez organ egzekucyjny

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Wierzyciel musi wykazać się odpowiednią aktywnością w celu skutecznego przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Działania wierzyciela muszą być prowadzone przez cały okres postępowania i nie mogą ograniczać się jedynie do złożenia do komornika wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, gdyż wierzyciel musi składać odpowiednie wnioski, wyjaśnienia, żądania, uczestniczyć w czynnościach wykonywanych przez komornika i udzielać mu niezbędnych informacji.

Wiele czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny podejmowanych jest na wniosek wierzyciela, stąd tak ważny jest aktywny udział wierzyciela w postępowania. Brak jakiejkolwiek aktywności może spowodować, iż komornik nie znajdzie majątku dłużnika, z którego mógłby przeprowadzić egzekucję, co w rezultacie doprowadzi do umorzenia postępowania, a wierzyciel nie otrzyma pieniędzy. Co więcej, umorzenie postępowania zwiększy koszty wierzyciela, gdyż poniósł on koszty zaliczek na poczet wydatków komornika, których nie udało się wyegzekwować od dłużnika.

Aktywność wierzyciela i składanie rozmaitych wniosków i żądań  wskazuje organowi egzekucyjnemu dodatkowe metody prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 761 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania złożenia wyjaśnień oraz zasięgać od organów administracji publicznej, organów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej, organów podatkowych i organów rentowych informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, informacji tych komornik może żądać również od banków, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, przedsiębiorstw maklerskich, spółdzielni mieszkaniowych, zarządów wspólnot mieszkaniowych i innych podmiotów zarządzających mieszkaniami i lokalami użytkowymi oraz od instytucji i osób nieuczestniczących w postępowaniu.

Jest to bardzo szeroka grupa podmiotów, które są obowiązane udzielić organowi egzekucyjnemu wszelkich informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Użycie wspomnianego określenia (informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego) należy do tzw. klauzul generalnych, gdyż są to zwroty niedookreślone odsyłające od reguł i ocen pozaprawnych. W związku z tym wymagają dokonania indywidualnej oceny przy każdym postępowaniu egzekucyjnym, w celu konkretyzacji tej klauzuli.

Wierzyciel może zwrócić się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o przeprowadzenie przez Policję dochodzenia w celu ustalenia miejsca zamieszkania i pracy dłużnika. Identyczne informacje uzyskać można występując do Urzędu Miast i Gmin, który prowadzi ewidencję ludności oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który posiada informację o pracodawcy dłużnika. Organy egzekucyjne występują również z wnioskiem o udzielenie informacji przez Starostwa Powiatowe o posiadanych przez dłużnika pojazdach.

Dodatkowymi informacjami uzyskiwanymi przez organy egzekucyjne są informacje o rachunku bankowym posiadanym przez dłużnika, zgłoszonym w Urzędzie Skarbowym. Informacje o rachunku bankowym komornik uzyskuje również kierując zapytanie bezpośrednio do banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej.

W wielu sytuacjach informacji o majątku dłużnika dostarczają również ewidencje nieruchomości, w których dłużnik wykazany jest jako właściciel nieruchomości.

W sytuacji, gdy wierzyciel posiada informacje o majątku dłużnika lub podejrzenie, że majątek ten został uszczuplony w wyniku np. sprzedaży lub darowizny na rzecz osoby trzeciej, może zwrócić się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o udzielenie informacji przez organ podatkowy stosowych wyjaśnień. Wszelkie dokonywane darowizny podlegają zgłoszeniu do Naczelnika Urzędu Skarbowego, w związku z czym organ podatkowy powinien posiadać takie informacje. W przypadku dokonania darowizny z majątku dłużnika na rzecz osoby trzeciej, wierzyciel może podjąć odpowiednie kroki w celu rozpoczęcia egzekucji z przekazanego w darowiźnie mienia.

Jeżeli dłużnik zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej to mógł dokonać sprzedaży swojego przedsiębiorstwa na rzecz osoby trzeciej. W takim wypadku przy likwidacji działalności dłużnik może odnotować znaczący zysk związany ze sprzedażą swojej działalności, który będzie wykazany w składanych przez dłużnika deklaracjach podatkowych. Potwierdzenie sprzedaży przedsiębiorstwa może stanowić podstawę do skierowania postępowania egzekucyjnego przeciwko osobie trzeciej, która jako nabywca przedsiębiorstwa odpowiada z dłużnikiem w sposób solidarny za zobowiązania tego przedsiębiorstwa. Wynika to z art. 554 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 762 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, za nieuzasadnioną odmowę udzielenia komornikowi wyjaśnień i informacji lub za składanie fałszywych wyjaśnień, organ egzekucyjny może nałożyć na taki podmiot grzywnę z urzędu lub na wniosek wierzyciela. Grzywną może zostać ukarany również dłużnik, w przypadku gdy nie powiadomi organu egzekucyjnego o zmianie miejsca swojego pobytu.

08/20/2011 | Autor: Hubert Płocharz - Doradca prawny | Portal FirmoweWindykacje.pl