Sposoby egzekucji wyroków sądowych

Wszczęcie egzekucji wobec podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą jest niewątpliwie sytuacją, której każdy przedsiębiorca powinien unikać. Charakter prowadzonych działań w celu przymusowego egzekwowania z majątku dłużnika powoduje, iż bardzo łatwo stracić kontrolę nad stanem spółki, a koszty obsługi wierzytelności spłacane w ramach postępowania egzekucyjnego rosną w stosunku do warunków normalnych o przeszło 30%. Dla większości przedsiębiorstw rentowność na tym poziomie jest trudna do osiągnięcia, więc można śmiało przyjąć tezę, iż doprowadzenie do egzekucji jest sytuacją wielce niepożądaną.

Egzekucja prowadzona powinna być w sposób jak najmniej uciążliwy dla dłużnika, przy zachowaniu jej celu, jakim jest jak najszybsze zaspokojenie wierzyciela egzekwującego. W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej najczęściej mamy do czynienia z egzekucją świadczeń pieniężnych, zmierzającej do przekazania wierzycielowi stosownej sumy pieniędzy. Innym rodzajem egzekucji z jakim można się także często spotkać to egzekucja świadczeń niepieniężnych (np. wydanie ruchomości).

Postępowanie egzekucyjne ma charakter kontradyktoryjny, czyli dysponentem tego postępowania jest wierzyciel. To na jego wniosek działa organ egzekucyjny, czyli w większości przypadków komornik sądowy. Podejmuje on czynności, które zostaną wskazane przez wierzyciela. Różny charakter prowadzonej działalności przez dłużnika determinuje zupełnie różne podejście do wyboru sposobu prowadzonej egzekucji.

Wymieniając poszczególne sposoby, zacznijmy od tych najczęściej stosowanych, czyli zajęcia wierzytelności wynikającej z posiadania rachunku bankowego oraz zajęcie wierzytelności wynikającej ze współpracy handlowej. W tym drugim przypadku dłużnik zajętej wierzytelności przelewa pieniądze należne kontrahentowi np. z tytułu wystawionej faktury za sprzedaż z odroczonym terminem płatności zamiast do wystawcy faktury – wprost do komornika. Z innych sposobów egzekwowania roszczenia warto wymienić: egzekucję z ruchomości, nieruchomości, innych praw majątkowych oraz bardzo wyjątkowy sposób, jakim jest egzekucja przez zarząd przymusowy przedsiębiorstwem dłużnika.

Z reguły komornik sądowy wszczynając egzekucję rozpoczyna działania od zajęcia znanych mu lub wskazanych przez wierzyciela rachunków bankowych posiadanych przez dłużnika. To najprostsze rozwiązanie, jest często najskuteczniejsze, szczególnie, jeśli dłużnik nie jest trwale niewypłacalny, a problemy mają charakter chwilowy, związany np. z sezonowością w danej branży bądź krótkotrwałymi problemami z płynnością jego kontrahentów. Odnosząc się także do aspektu kosztów egzekucji można zauważyć, iż jest najmniej dolegliwy. Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji wskazuje, iż za wyegzekwowanie środków w ten sposób komornik pobiera wynagrodzenie stosunkowe w wysokości 8% kwoty. Dla dłużnika jednak wiąże się to z utratą reputacji w banku, szczególnie w sytuacji, kiedy korzysta w swojej działalności z produktów kredytowych.
Drugi w nieoficjalnym rankingu popularności stosowanych środków w celu uzyskania zapłaty to zajęcie wierzytelności. Środki są odzyskiwane poprzez przekierowania strumienia płatności na rachunek komornika zamiast do dłużnika. Kontrahenci na mocy zajęcia są zmuszeni do zapłaty organowi egzekucyjnemu, gdyż niezastosowanie się do tego grozi im poniesieniem odpowiedzialności odszkodowawczej na rzecz wierzycieli egzekwujących. Zaistnienie takiej sytuacji także ma niekorzystny wpływ na reputację dłużnika, tym razem jednak u szerokiego grona odbiorców, którzy otrzymując sygnał, że ich dostawca ma problemy z płynnością, mogą powziąć wątpliwość co do możliwości realizowania umów handlowych i w dłuższej perspektywie mogą szukać innych podmiotów do współpracy.
Trzecim w kolejności sposobem jaki należy wskazać, jest egzekucja z ruchomości, która polega na zajęciu, oszacowaniu i zbyciu ruchomości (pojazdów, maszyn, mebli, towarów handlowych itp.) w drodze np. sprzedaży licytacyjnej.

Wskazane w dużym skrócie rodzaje i sposoby prowadzenia działań egzekucyjnych to tylko fragment i zarys możliwych do zastosowania środków w celu odzyskania należnych nam środków. Można przyjąć, iż windykacja pieniędzy od podmiotów mających doświadczenie w działaniu na granicy płynności wymaga specjalistycznej wiedzy, gdyż świadomość prawna dłużników w naszej gospodarce jest coraz większa. W ostatnim czasie w związku z wypływem pieniędzy z rynku niejeden przedsiębiorca został zmuszony do prowadzenia działalności na granicy rentowności i płynności, co wprost prowadzi do zagrożenia powstania tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji. Coraz częściej też prowadzenie działalności w obliczu toczącej się egzekucji to chleb powszedni dla wielu przedsiębiorców.

06/06/2011 | Autor: Jakub Holewa, Członek Zarządu PRAGMA INKASO S.A.