Przed niewypłacalnością kontrahenta można się zabezpieczyć

Upadłość kontrahenta może znacznie opóźnić, a w wielu przypadkach wręcz uniemożliwić, uzyskanie zapłaty za dostarczone mu towary lub usługi. W jaki sposób przedsiębiorca może zabezpieczyć się przed ewentualną niewypłacalnością kontrahenta?

Już podczas zawierania umowy z kontrahentem można zastosować zabezpieczenia, które traktowane są w sposób uprzywilejowany przez przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (p.u.n.). Pożądany efekt przyniosą zabezpieczenia rzeczowe w postaci zastawu, zastawu rejestrowego oraz hipoteki. Podobny skutek będzie również mieć przewłaszczenie na zabezpieczenie, które podlega temu samemu reżimowi, co rzeczowe formy zabezpieczenia.

Wskazane wyżej formy zabezpieczenia ustanawiane są na konkretnej rzeczy lub prawie majątkowym stanowiącym składnik majątku kontrahenta (np. samochodzie, maszynie, papierach wartościowych, prawie własności nieruchomości czy użytkowaniu wieczystym). W przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, wierzytelności zabezpieczone rzeczowo podlegać będą w świetle art. 345 ust. 1 p.u.n. zaspokojeniu z sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotów zabezpieczenia, z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami. Oznacza to, że suma uzyskana za przedmiot obciążony zabezpieczeniem rzeczowym nie posłuży do spłacenia wierzycieli z tzw. kategorii wyższych, lecz zostanie przeznaczona na spłatę wierzytelności, którą zabezpieczono na tymże przedmiocie. Jest to zatem całkowite odstępstwo od standardowej kolejności przewidzianej przez przepisy p.u.n. Należy bowiem pamiętać, że obowiązujące przepisy faworyzują pewne kategorie roszczeń (przykładowo należności publicznoprawne względem urzędu skarbowego oraz ZUS, a także roszczenia pracownicze) kosztem pozycji tzw. wierzycieli komercyjnych.

Z ustanowieniem zabezpieczenia w omawianej formie nie należy zwlekać, gdyż zgodnie z art. 127 ust. 3 p.u.n. skuteczne w stosunku do masy upadłości będzie jedynie zabezpieczenie dokonane w terminie wcześniejszym niż na dwa miesiące przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

08/31/2012 | Autor: Mikołaj G. Goss, adwokat, partner w Kancelarii Góralski & Goss Legal | Źródło: Dziennik Gazeta Prawna artykuł z dnia 31.08.2012