Proces dochodzenia należności-potrzeba zmian

Przez długi czas w środowiskach windykatorów odbywała się debata, której konkluzją było to, że państwo poprzez wprowadzanie nowych regulacji uniemożliwia dochodzenie należności - np. paranoidalna ochrona dłużnika przed wierzycielem i windykatorem: wysokie wymagania w związku z ochroną danych osobowych, przesada w ochronie dóbr osobistych i majątkowych dłużnikach. Od jakiegoś czasu można zaobserwować jednak zwrot akcji i prawo w końcu daje możliwości rzetelnego i skutecznego dochodzenia należności. Poniżej prezentujemy kilka kluczowych zmian, które funkcjonują od niedawna lub zaczną funkcjonować niedalekiej przyszłości.

E-sąd
Jednym z pierwszych symptomów zmian na lepsze było uruchomienie Sądu Elektronicznego w Lublinie (Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny). Sąd na chwilę obecną rozpatruje sprawy w postępowaniu upominawczym dotyczące właśnie przede wszystkim postępowania o zapłatę z tytułu przeterminowanych wierzytelności oraz prawa pracy. Sąd elektroniczny był świetną inicjatywą, wiele organizacji prawniczych związanych ze środowiskami akademickimi od dłuższego czasu zabiegało o wdrożenie takiego narzędzia do Polskiego systemu prawnego.

Jak się jednak okazało, pomimo, że pomysł bardzo dobry to jednak ma swoje wady, i to nie mało. Największą z nich jest przewlekłość postępowania. Z chwilą uruchomienia e-sądu został on zasypany pozwami, szczególną rolę odegrały wcześniejsze przygotowania wielu firm windykacyjnych do masowego wysyłania pozwów i tak potrafiło z jednej firmy windykacyjnej wyjść 3000 pozwów o zapłatę w przeciągu jednego dnia. E-sąd zaklinował się i postanowienia nie wychodziły przez bardzo długi czas. Pomimo tego, że sytuacja się zmieniła - zatrudniono nowych pracowników sądu to jednak w dalszym ciągu jest źle. Na nakazy czeka się po kilka miesięcy, dla firm windykacyjnych to oczywiście nie jest żaden problem - dla nich ważniejszy jest sam fakt złożenia pozwu, inaczej jest jednak w indywidualnych przypadkach wierzycieli, dla których czas postępowania wpłynie na ich sytuację materialno-finansową.

Miejmy jednak nadzieję, że sąd elektroniczny będzie nadal pracował nad poprawą efektywności jego działania. Ważne jest też to, że e-sąd daje sporo wygody - pozew można przygotować w domu i wysłać wykorzystując bezpłatny podpis elektroniczny certyfikowany. Niestety na chwilę obecną rozstrzygane są tylko sprawy w postepowaniu uproszczonym, mam osobistą nadzieję, że elektroniczne postępowanie będzie się jednak rozwijać na inne tryby a nawet inne wydziały.

Mediacje
Budzącym wiele kontrowersji jest temat regulacji prawnej polegającej na wprowadzeniu możliwości przeprowadzania mediacji przez zawodowych mediatorów sądowych. Jest to krok w kierunku umocnienia drogi pozasądowej w rozstrzyganiu sporów. O ile droga mediacji wydaje się być bardzo rozsądna to jednak nie cieszy się ona dużym zainteresowaniem, a jej koszty często nie zachęcają do korzystania z tej drogi. Mediacja to alternatywna metoda rozwiązywania sporów, mediator przeprowadzając mediacje ma doprowadzić do punktu w którym strony sporu osiągają konsensus, a więc prowadzi strony sporu do zawarcia ugody, ugoda taka posiada swoją moc prawną.

Derejonizacja komorników
Bardzo dobrym krokiem było zniesienie rejonizacji komorniczej, co oczywiście spotkało się z ostracyzmem części komorników, w jej myśl każdy wierzyciel ma prawo wyboru dowolnego komornika z dowolnego miejsca w Polsce, oznacza to, że nie ma już obowiązku wyboru komornika z rewiru przypisanego siedzibie dłużnika, lecz wybrania komornika najskuteczniejszego według indywidualnej oceny.

Obecnie komornicy, dzięki temu posunięciu, bardziej zabiegają o zlecenia egzekucyjne oraz zwiększają swoją efektywność, zdarzają się nawet przypadki gdy komornicy wysyłają zaproszenia do korzystania z ich właśnie usług firmom windykacyjnym. Spod dowolności wyboru wyłączone są egzekucje z nieruchomości - za te odpowiada tylko komornik właściwy miejscowo dłużnikowi. Zmiana ta ma pewne niedoskonałości jednak niejednemu wierzycielowi otworzyła drogę do skutecznego wyegzekwowania swoich należności - nie posądzając nikogo konkretnego, ale zdarzały się wcześniej przypadki zmowy lub korupcji komornika z rewiru z dłużnikiem.
Wkrótce dalsze zmiany w KPC
Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 4332), która ma za zadanie uprościć i przyśpieszyć postępowanie procesowe oraz wzmocnić system egzekucji.

Zmiany polegają na:
-zniesieniu odrębności w zakresie rozpoznawania tzw. spraw gospodarczych,
-wprowadzeniu mechanizmów mających sprzyjać sprawnemu przeprowadzeniu i przyspieszeniu postępowania we wszystkich sprawach cywilnych (ustawa wprowadza m.in. możliwość dyscyplinowania stron oraz uczestników postępowania poprzez nałożenie na nich obowiązku składania określonych pism przygotowawczych, jak również przyznanie sądowi uprawnienia do pomijania twierdzeń i dowodów spóźnionych oraz tych, które powoływane są jedynie dla zwłoki),
-uporządkowaniu regulacji dotyczących udziału organizacji społecznych w postępowaniu cywilnym,
-wprowadzeniu zasady, że wniesienie apelacji do sądu drugiej instancji uważane będzie za czynność w pełni skuteczną,
-poszerzeniu katalogu rozstrzygnięć podlegających zaskarżeniu w trybie zażalenia (stronom i uczestnikom postępowania przyznane zostało prawo do wniesienia zażalenia na orzeczenie sądu drugiej instancji uchylające wyrok lub postanowienie co do istoty sprawy),
-wyłączeniu spod kognicji Sądu Najwyższego rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów procesu zapadłych po raz pierwszy przed sądem drugiej instancji (postanowienia tego typu mają być rozpoznawane przez inny równorzędny skład sądu drugiej instancji),
-wydłużeniu do dwóch tygodni terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego (obecnie jest to termin tygodniowy),
-rezygnacji z zabezpieczenia roszczeń pieniężnych w sprawach o należności wynikające z naruszenia: autorskich praw majątkowych, praw pokrewnych i praw do baz danych, autorskich praw osobistych, patentu lub dodatkowego prawa ochronnego na wynalazek, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, prawa ochronnego na znak towarowy, prawa z rejestracji oznaczenia geograficznego, prawa z rejestracji topografii układu scalonego bądź też wyłącznego prawa do odmiany rośliny,
-przyjęciu, że zabezpieczenie roszczenia, polegające na zakazie publikacji, może być orzeczone maksymalnie na rok, jednakże przed upływem tego okresu uprawniony może żądać przedłużenia zakazu (jednak na okres nie dłuższy niż rok),
-zwiększeniu uprawnień referendarzy sądowych, poprzez umocowanie ich do rozstrzygania kwestii zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz dokonywania czynności procesowych w ramach procedury wyjawienia majątku (z wyjątkiem stosowania środków przymusu),
-podniesieniu progów kwotowych grzywien, jakie mogą być wymierzane przez organ egzekucyjny,
-nałożeniu na komornika obowiązku publikowania określonych informacji także na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej,
-implementacji art. 6 ust. 1 dyrektywy 2008/52/WE Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 21 maja 2008 r. dotyczącej niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych (problem zgody obu stron biorących udział w mediacji na wystąpienie do sądu z wnioskiem o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem).

Ustawa wejdzie w życie po upływie sześciomiesięcznego vacatio legis.

Zmiany w prawie pracy
Prezydent podpisał jeszcze jedną ustawę, która może być bardzo ważna dla wierzycieli swoich pracodawców, jest to ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy oraz niektórych innych ustaw, zakłada ona:
-umożliwienie dokonania prze Fundusz wypłaty świadczeń pracownikom podmiotu polskiego znajdującego się na terenie RP, którego upadłość została ogłoszona prze sąd lub inny organ właściwy państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
-wprowadzenie możliwości umorzenia przez Fundusz należności, w przypadku gdy dochodzi on zwrotu lub prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do osób fizycznych albo przedsiębiorców, którzy trwale zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej w uwagi na pozostawanie w stanie likwidacji lub upadłości;
-umożliwienie Funduszowi określania warunków spłaty należności przedsiębiorcom przy założeniu, że nie będzie to stanowiło pomocy publicznej;
-umożliwienie Funduszowi ustalenia warunków zwrotu spłaty należności na zasadach pomocy de minimis, podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą, które nie są przedsiębiorcami znajdującymi się w trudnej sytuacji bądź podmiotom znajdującymi się w trudnej sytuacji, w rozumieniu przepisów o pomocy publicznej;
-wprowadzenie fakultatywności po stronie Funduszu w zakresie umarzania należności, w przypadku gdy postępowanie egzekucyjne w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej albo przedsiębiorców, którzy trwale zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej, zostało umorzone w całości z urzędu;
-umożliwienie zawarcia przez Fundusz porozumienia, w przedmiocie określenia dogodnych warunków zwrotu należności przez dłużnika, który zawarł układ z wierzycielami w postępowaniu upadłościowym.

Ponadto niniejsza nowelizacja wprowadza zmiany w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. − Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

10/29/2011 | Autor: Marcin Łysuniec | Portal www.windykacja.pl